Quản lý vòng đời hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 quy định ra sao?

Quản lý vòng đời hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 quy định ra sao?

Căn cứ Điều 15 Thông tư 53/2026/TT-NHNN quy định quản lý vòng đời hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 như sau:

(1) Đơn vị phải thiết lập, thực hiện và duy trì quản lý rủi ro đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo trong suốt vòng đời của hệ thống trong phạm vi trách nhiệm và khả năng kiểm soát của đơn vị, bao gồm từ giai đoạn thiết kế, phát triển, kiểm thử, triển khai, vận hành đến khi ngừng sử dụng được quy định tại khoản 2, 3, 4 và 5 Điều 15 Thông tư 53/2026/TT-NHNN.

(2) Trong giai đoạn thiết kế và phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, đơn vị phải:

- Nhận dạng, phân tích các rủi ro đã biết và rủi ro có thể lường trước có thể ảnh hưởng đến hoạt động nghiệp vụ, quyền lợi của khách hàng và an ninh mạng;

- Thực hiện quản trị dữ liệu huấn luyện theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 7 Thông tư 53/2026/TT-NHNN;

- Tích hợp các yêu cầu về an ninh mạng, cơ chế giám sát, kiểm soát và khả năng can thiệp của con người ngay từ khâu thiết kế hệ thống.

(3) Trong giai đoạn kiểm thử, đơn vị phải:

- Kiểm tra, đánh giá an ninh mạng hệ thống trí tuệ nhân tạo trước khi đưa vào sử dụng, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu quy định tại khoản 1 Điều 6 Thông tư 53/2026/TT-NHNN;

- Kiểm tra, đánh giá mô hình trước khi đưa vào sử dụng, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu quy định tại Điều 16 Thông tư 53/2026/TT-NHNN.

(4) Trong giai đoạn triển khai và vận hành, đơn vị phải:

- Thực hiện giám sát hiệu năng và hành vi của hệ thống trí tuệ nhân tạo theo quy định tại khoản 2 Điều 6 Thông tư 53/2026/TT-NHNN;

- Xây dựng quy trình báo cáo và xử lý các sự cố nghiêm trọng;

- Xem xét việc thực hiện lại quy trình đánh giá rủi ro; kiểm tra, đánh giá an ninh mạng tương tự như triển khai mới để bảo đảm bản cập nhật không gây ra các tác động tiêu cực khi có thay đổi đáng kể của hệ thống trí tuệ nhân tạo.

(5) Giai đoạn ngừng hoạt động:

- Đơn vị phải lưu trữ hồ sơ, tài liệu cần thiết nhằm phục vụ công tác kiểm toán theo quy định của pháp luật, tối thiểu bao gồm: tài liệu thiết kế; hồ sơ liên quan đến điều kiện trước khi đưa hệ thống trí tuệ nhân tạo vào vận hành quy định tại Điều 22 Thông tư 53/2026/TT-NHNN (và tài liệu cập nhật trong quá trình vận hành nếu có); hồ sơ kỹ thuật của hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao theo quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo;

- Khi hệ thống trí tuệ nhân tạo không còn sử dụng, đơn vị phải thực hiện quy trình ngừng hoạt động an toàn, bao gồm việc xóa (sau khi thực hiện việc lưu trữ dữ liệu theo quy định của pháp luật) hoặc vô hiệu hóa an toàn hoặc cô lập dữ liệu, mô hình, cấu hình và các thành phần liên quan thuộc phạm vi quản lý, kiểm soát của đơn vị nhằm ngăn chặn rò rỉ dữ liệu hoặc khôi phục trái phép;

- Đối với dữ liệu huấn luyện và tham số mô hình do bên thứ ba quản lý, đơn vị phải có cơ chế phối hợp, yêu cầu và lưu trữ hồ sơ, tài liệu về việc xử lý phù hợp theo thỏa thuận hợp đồng.

Quản lý vòng đời hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 quy định ra sao? (Hình ảnh Internet)

Trách nhiệm quản lý rủi ro trong ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 như thế nào?

Căn cứ Điều 12 Thông tư 53/2026/TT-NHNN quy định trách nhiệm quản lý rủi ro trong ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 như sau:

(1) Đơn vị xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các cá nhân, bộ phận chức năng trong quản lý rủi ro ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo và thiết lập cơ chế phối hợp giữa các bộ phận liên quan.

(2) Hội đồng quản lý cấp cao chịu trách nhiệm cao nhất về việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo tại đơn vị, bao gồm:

- Phê duyệt định hướng phát triển và ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo phù hợp với chiến lược kinh doanh và chính sách quản lý rủi ro của đơn vị;

- Phê duyệt khung quản lý rủi ro đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo và các chính sách quan trọng có liên quan;

- Phân bổ nguồn lực đầy đủ cho việc triển khai, vận hành và quản lý rủi ro đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo;

- Tổ chức triển khai giám sát việc thực hiện quản lý rủi ro đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

(3) Đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao, Hội đồng quản lý cấp cao phải phê duyệt chủ trương triển khai và quyết định đưa hệ thống vào vận hành chính thức.

(4) Việc phê duyệt chi tiết về kỹ thuật, triển khai và vận hành hệ thống trí tuệ nhân tạo được thực hiện theo phân cấp, ủy quyền nội bộ của đơn vị.

(5) Thẩm quyền phê duyệt các nội dung quy định tại khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 12 Thông tư 53/2026/TT-NHNN đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo của chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện theo quy định của ngân hàng mẹ.

(6) Đơn vị phải báo cáo Hội đồng quản lý cấp cao, ngân hàng mẹ về tình hình vận hành, rủi ro, sự cố nghiêm trọng, khiếu nại và xu hướng sai lệch của hệ thống định kỳ tối thiểu 6 tháng đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao và rủi ro trung bình hoặc khi có thay đổi đáng kể của hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.

Khung quản lý rủi ro đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 ra sao?

Căn cứ Điều 14 Thông tư 53/2026/TT-NHNN quy định khung quản lý rủi ro đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực ngân hàng từ ngày 15/11/2026 như sau:

(1) Đơn vị phải xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện khung quản lý rủi ro đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo, bảo đảm phù hợp, đồng bộ với chính sách quản lý rủi ro tổng thể và không tách rời khỏi hệ thống kiểm soát nội bộ chung của đơn vị.

(2) Đơn vị tổ chức quản lý rủi ro đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo theo 03 tuyến bảo vệ độc lập, trong đó:

- Tuyến bảo vệ thứ nhất là bộ phận hoặc cá nhân thực hiện chức năng phát triển, triển khai, vận hành, sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo; nhận dạng, thực hiện các biện pháp kiểm soát, theo dõi, giảm thiểu rủi ro;

- Tuyến bảo vệ thứ hai là bộ phận hoặc cá nhân thực hiện chức năng kiểm tra, đánh giá hệ thống trí tuệ nhân tạo; xây dựng chính sách quản lý rủi ro, quy định nội bộ về quản lý rủi ro; theo dõi, kiểm soát rủi ro và tuân thủ quy định của pháp luật;

- Tuyến bảo vệ thứ ba là bộ phận hoặc cá nhân thực hiện chức năng kiểm toán nội bộ;

- Đơn vị được phép thuê ngoài để thực hiện một số chức năng của các tuyến bảo vệ, nhưng phải bảo đảm tính độc lập giữa các tuyến.

(3) Các loại rủi ro đối với ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo được quản lý tối thiểu bao gồm:

- Rủi ro mô hình;

- Rủi ro quản trị dữ liệu;

- Rủi ro an ninh mạng;

- Rủi ro tuân thủ pháp luật;

- Rủi ro đạo đức;

- Rủi ro từ bên thứ ba;

- Rủi ro chuỗi cung ứng;

- Rủi ro danh tiếng (đối với ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài).

(4) Đơn vị xác định nội hàm, tiêu chí nhận dạng, phương pháp đo lường, ngưỡng chấp nhận và biện pháp kiểm soát đối với từng loại rủi ro quy định tại khoản 3 Điều 14 Thông tư 53/2026/TT-NHNN.

*Lưu ý:

- Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2026, trừ quy định tại khoản 2, 3 và 4 Điều 23 Thông tư 53/2026/TT-NHNN

- Quy định tại Điều 14 Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027.

- Quy định tại điểm b khoản 1 Điều 6 Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/09/2027.

- Quy định tại Điều 21 Thông tư 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/09/2027, ngoại trừ trường hợp đơn vị có hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.