Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC trình tự, thủ tục tố tụng theo Nghị quyết 29 về xử lý vi phạm pháp luật đất đai ra sao?

Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC trình tự, thủ tục tố tụng theo nghị quyết 29 về xử lý vi phạm pháp luật đất đai ra sao?

Ngày 08/10/2026, Bộ trưởng Bộ Công an - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC Quy định trình tự, thủ tục tố tụng và quan hệ phối hợp trong giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố các vụ án vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân theo quy định tại Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội.

>> TẢI VỀ Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC

(1) Phạm vi điều chỉnh

- Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC quy định về nguyên tắc thực hiện, trình tự, thủ tục tố tụng và quan hệ phối hợp trong giải quyết nguồn tin về tội phạm (sau đây viết gọn là vụ việc), khởi tố, điều tra, truy tố để xem xét áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù về: Không truy cứu trách nhiệm hình sự; tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự; miễn trách nhiệm hình sự; không khởi tố vụ án hình sự; tạm đình chỉ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố; tạm đình chỉ, đình chỉ điều tra vụ án; tạm đình chỉ, đình chỉ điều tra đối với bị can; quy định tại Điều 5, Điều 6, Điều 7, Điều 8 Nghị quyết 29/2026/QH16 ngày 24 tháng 4 năm 2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài (sau đây gọi tắt là Nghị quyết 29/2026/QH16).

- Việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù trong giai đoạn xét xử và thi hành án hình sự được thực hiện theo quy định của Nghị quyết 29/2026/QH16, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, pháp luật về thi hành án hình sự và Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP ngày 18 tháng 8 năm 2026 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền giải quyết, xét xử vi phạm pháp luật về đất đai quy định tại Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội (sau đây gọi tắt là Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP).

- Thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù về xử lý vi phạm pháp luật về đất đai tại Nghị quyết 29/2026/QH16 được thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, Thông tư liên tịch này và các quy định của các Thông tư liên tịch khác của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao không trái với Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC.

(2) Nguyên tắc thực hiện

- Đảm bảo đúng nguyên tắc thực hiện được quy định tại Điều 3 Nghị quyết 29/2026/QH16. Nghiêm cấm lợi dụng việc áp dụng các quy định của Nghị quyết 29/2026/QH16 để bao che hành vi vi phạm, hợp pháp hóa sai phạm, trốn tránh trách nhiệm pháp lý hoặc trục lợi chính sách; mọi hành vi vi phạm phải được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

- Việc thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù phải bảo đảm đúng đối tượng, đủ điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Nghị quyết 29/2026/QH16 và Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC.

- Việc xem xét, áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân phải gắn với việc giải quyết khó khăn, vướng mắc của dự án, công trình, bảo đảm khắc phục hậu quả thiệt hại và không làm đình trệ việc tiếp tục thực hiện, hoàn thành, khai thác, sử dụng dự án, công trình khi có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

- Trường hợp một người thực hiện nhiều hành vi phạm tội trong cùng một vụ việc, vụ án, trong đó chỉ có hành vi vi phạm pháp luật về đất đai thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết 29/2026/QH16 thì cơ chế, chính sách đặc thù được áp dụng để xử lý đối với hành vi vi phạm pháp luật về đất đai; việc xử lý các hành vi phạm tội khác được thực hiện theo quy định của pháp luật.

- Trường hợp trong cùng một vụ án có nhiều bị can, trong đó có một hoặc một số bị can thuộc đối tượng áp dụng Nghị quyết 29/2026/QH16 thì việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù chỉ thực hiện đối với một hoặc một số bị can đó; việc điều tra, truy tố vụ án vẫn được tiến hành theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

- Việc phối hợp thực hiện giữa các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng và giữa các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải đảm bảo chặt chẽ, hiệu quả trong việc xác định các điều kiện, trình tự, thủ tục áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù; bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả thực hiện.

Xem thêm tại Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC >> TẢI VỀ

Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC trình tự, thủ tục tố tụng theo nghị quyết 29 về xử lý vi phạm pháp luật đất đai ra sao?

Quyền cơ bản của người sử dụng đất được quy định ra sao?

Căn cứ Điều 26 Luật Đất đai 2024, quy định về quyền chung của người sử dụng đất như sau:

- Được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất khi có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về đất đai.

- Hưởng thành quả lao động, kết quả đầu tư trên đất sử dụng hợp pháp.

- Hưởng các lợi ích khi Nhà nước đầu tư để bảo vệ, cải tạo và phát triển đất nông nghiệp.

- Được Nhà nước hướng dẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, phục hồi đất nông nghiệp.

- Được Nhà nước bảo hộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình.

- Được quyền chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai 2024 và quy định khác của pháp luật có liên quan.

- Được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai 2024.

- Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.

Nghĩa vụ chung của người sử dụng đất

Căn cứ theo Điều 31 Luật Đất đai 2024 có nêu rõ nghĩa vụ chung của người sử dụng đất như sau:

- Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, đúng quy định về sử dụng độ sâu trong lòng đất và chiều cao trên không, bảo vệ các công trình công cộng trong lòng đất và tuân thủ quy định khác của pháp luật có liên quan.

- Thực hiện kê khai đăng ký đất đai; thực hiện đầy đủ thủ tục khi chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

- Thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật.

- Thực hiện biện pháp bảo vệ đất; xử lý, cải tạo và phục hồi đất đối với khu vực đất bị ô nhiễm, thoái hóa do mình gây ra.

- Tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, không làm tổn hại đến tài sản và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất có liên quan.

- Tuân thủ quy định của pháp luật về việc tìm thấy vật trong lòng đất.

- Bàn giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất theo quy định của pháp luật.