Phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân là gì? Quy định phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân chi tiết ra sao?

Phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân là gì?

Căn cứ theo quy định tại khoản 5 Điều 3 Nghị định 331/2025/NĐ-CP có định nghĩa cụ thể đối với phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân cụ thể như sau:

Giải thích từ ngữ

...

4. Nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử bao gồm Tổng công trình sư Dự án, Kiến trúc sư trưởng Dự án, chuyên gia và nhân lực chất lượng cao khác trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

5. Phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân là quá trình xây dựng, củng cố và mở rộng năng lực quốc gia về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử thông qua việc đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, nhân lực, tổ chức nghiên cứu, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, bảo đảm nguồn lực tài chính nhằm tự chủ về công nghệ hạt nhân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh năng lượng, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân.

6. Phòng thí nghiệm chung là mô hình phòng thí nghiệm do nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cùng phối hợp đầu tư, xây dựng và vận hành; được quản lý, khai thác trên nguyên tắc chia sẻ nguồn lực (cơ sở vật chất, thiết bị, dữ liệu, chuyên gia) nhằm tối ưu hiệu quả sử dụng, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và công nghệ, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực.

...

Theo đó, phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân được hiểu là quá trình xây dựng, củng cố và từng bước mở rộng năng lực quốc gia trong hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ thuộc lĩnh vực năng lượng nguyên tử, được thực hiện thông qua các công việc:

- Đầu tư về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực, các tổ chức nghiên cứu, hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo,

- Bảo đảm đầy đủ nguồn lực tài chính nhằm hướng tới mục tiêu tự chủ về công nghệ hạt nhân để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng,

- Bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân.

Phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân là gì? Quy định phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân chi tiết ra sao? (Hình từ Internet)

Phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân có phải là nội dung được ưu tiên đầu tư trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử không?

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 331/2025/NĐ-CP có quy định cụ thể về nội dung ưu tiên đầu tư, đa dạng hóa nguồn vốn cho phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử như sau:

Ưu tiên đầu tư, đa dạng hóa nguồn vốn cho phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử

...

2. Nội dung ưu tiên trong đầu tư bao gồm:

a) Phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân;

b) Đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử, phát triển điện hạt nhân;

c) Xây dựng, vận hành, duy trì và phát triển Nền tảng số về an toàn bức xạ, an toàn và an ninh hạt nhân, phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử;

d) Xây dựng và vận hành mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia;

đ) Xây dựng địa điểm lưu giữ, xử lý, chôn cất chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng cấp quốc gia;

e) Xây dựng địa điểm lưu giữ, xử lý, chôn cất tập trung chất thải phóng xạ cấp tỉnh;

g) Dự án, chương trình, đề án, nhiệm vụ thuộc danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư, công nghệ chiến lược; dự án thực hiện tại địa bàn được xác định có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật;

h) Các dự án khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định ưu tiên đầu tư trên cơ sở đề xuất của Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) có liên quan.

...

Theo đó, quy định tại điểm a khoản 2 Điều này đề cặp việc phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân được xác định là một trong những nội dung về ưu tiên đầu tư trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử theo quy định hiện nay.

Trách nhiệm thực hiện ưu tiên đầu tư phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân hiện nay ra sao?

Căn cứ theo quy định tại khoản 5 Điều 4 Nghị định 331/2025/NĐ-CP có quy định cụ thể về trách nhiệm thực hiện việc ưu tiên đầu tư, đa dạng hóa nguồn vốn cho phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử như sau:

Ưu tiên đầu tư, đa dạng hóa nguồn vốn cho phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử

...

5. Trách nhiệm thực hiện:

a) Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện các dự án, chương trình, đề án, nhiệm vụ ưu tiên cấp quốc gia đối với các nội dung quy định tại khoản 2 Điều này phục vụ phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử; chủ trì tổng hợp kết quả thực hiện và định kỳ hằng năm báo cáo Thủ tướng Chính phủ;

b) Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lồng ghép các dự án, chương trình, đề án, nhiệm vụ ưu tiên đối với các nội dung quy định tại khoản 2 Điều này, phục vụ phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vào trong kế hoạch hằng năm của ngành, địa phương; hằng năm định kỳ báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ về tiến độ, kết quả thực hiện.

Như vây, trách nhiệm thực hiện việc ưu tiên đầu tư phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân như sau:

- Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện các dự án, chương trình, đề án, nhiệm vụ ưu tiên cấp quốc gia đối với phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân và các nội dung khác phục vụ phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử; chủ trì tổng hợp kết quả thực hiện và định kỳ hằng năm báo cáo Thủ tướng Chính phủ;

- Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lồng ghép các dự án, chương trình, đề án, nhiệm vụ ưu tiên đối với phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân và các nội dung khác, phục vụ phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vào trong kế hoạch hằng năm của ngành, địa phương; hằng năm định kỳ báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ về tiến độ, kết quả thực hiện cùng với việc ưu tiên đầu tư khác.