Bài viết với sự chia sẻ chuyên môn của Luật sư Trần Viết Hà – Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Hà và Cộng sự sẽ phân tích, làm rõ các thay đổi liên quan đến thẻ căn cước từ 01/7/2026 theo quy định của Luật số 118/2025/QH15.
Ngày 10/12/2025, Quốc hội ban hành Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, trừ một nội dung có thời điểm hiệu lực riêng.
Trong đó, Điều 5 Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung nhiều quy định của Luật Căn cước năm 2023, tác động trực tiếp đến việc sử dụng thẻ căn cước, căn cước điện tử, ứng dụng định danh quốc gia và thực hiện thủ tục hành chính của công dân.
04 thay đổi liên quan đến thẻ căn cước áp dụng từ 01/7/2026 theo Luật 118/2025/QH15
Không được yêu cầu xuất trình giấy tờ đã tích hợp khi giải quyết thủ tục hành chính
Căn cứ khoản 2 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15, khoản 10 được bổ sung vào Điều 7 Luật Căn cước 2023. Theo đó, pháp luật nghiêm cấm hành vi yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ đã được tích hợp vào căn cước điện tử hoặc ứng dụng định danh quốc gia để giải quyết thủ tục hành chính.
Quy định này được áp dụng khi thông tin, giấy tờ của công dân đã được tích hợp hợp lệ thông qua căn cước điện tử hoặc ứng dụng VNeID. Cơ quan, tổ chức giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm đối chiếu thông tin trên hệ thống, thay vì yêu cầu công dân cung cấp lại giấy tờ bản giấy có cùng nội dung.
Tuy nhiên, việc không được yêu cầu xuất trình lại giấy tờ không được áp dụng trong hai trường hợp:
- Thông tin do công dân cung cấp không thống nhất với thông tin đã được tích hợp;
- Pháp luật chuyên ngành có quy định khác.
Bên cạnh đó, khoản 6 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15 còn bổ sung khoản 3 Điều 33 Luật Căn cước 2023. Theo quy định này, khi người được cấp căn cước điện tử đã xuất trình căn cước điện tử theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền thì chủ thể yêu cầu không được tiếp tục yêu cầu xuất trình giấy tờ hoặc cung cấp thông tin đã được tích hợp vào căn cước điện tử.
Mở rộng việc cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tuyến
Căn cứ khoản 4 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15, khoản 4 Điều 25 Luật Căn cước năm 2023 được sửa đổi theo hướng cho phép thực hiện trực tuyến một số trường hợp cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước.
Cụ thể, việc cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước có thể được thực hiện trực tuyến trên Cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh quốc gia hoặc trực tiếp tại nơi làm thủ tục cấp thẻ căn cước đối với các trường hợp sau:
- Cấp đổi thẻ căn cước theo yêu cầu của người được cấp thẻ khi thông tin trên thẻ thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính, quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 24 Luật Căn cước 2023.
- Cấp lại thẻ căn cước do thẻ bị mất hoặc bị hư hỏng không sử dụng được, trừ trường hợp cấp đổi theo độ tuổi quy định tại Điều 21 Luật Căn cước 2023, theo điểm a khoản 2 Điều 24 Luật này.
Khi giải quyết thủ tục, cơ quan quản lý căn cước được sử dụng thông tin về ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt đã được thu nhận lần gần nhất và các thông tin hiện có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước để cấp lại thẻ căn cước.
Quy định lộ trình kết nối, chia sẻ dữ liệu dân cư
Khoản 3 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung khoản 11 Điều 10 Luật Căn cước 2023. Theo đó, Chính phủ được giao quy định:
- Trình tự, thủ tục khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư;
- Lộ trình và thời hạn hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Theo Điều 10 Luật Căn cước 2023, thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư có thể được khai thác thông qua nhiều phương thức như kết nối, chia sẻ trực tiếp giữa các cơ sở dữ liệu; Cổng dịch vụ công quốc gia; Cổng dịch vụ công Bộ Công an; ứng dụng định danh quốc gia; nền tảng định danh và xác thực điện tử hoặc phương thức khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định.
Việc bổ sung lộ trình và thời hạn kết nối có ý nghĩa xác định trách nhiệm cụ thể hơn đối với cơ quan quản lý các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.
Mở rộng vai trò của ứng dụng định danh quốc gia VNeID
Căn cứ khoản 1 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15, khoản 18 Điều 3 Luật Căn cước 2023 được sửa đổi, bổ sung theo hướng xác định:
Ứng dụng định danh quốc gia, còn gọi là VNeID, là ứng dụng trên thiết bị số để phục vụ hoạt động định danh điện tử và xác thực điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công và các giao dịch khác trên môi trường điện tử; đồng thời phát triển các tiện ích phục vụ cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Quy định mới khẳng định VNeID không chỉ là phương tiện hiển thị thông tin định danh hoặc giấy tờ điện tử mà còn là nền tảng phục vụ việc xác thực chủ thể, thực hiện dịch vụ công và các giao dịch khác trên môi trường điện tử.
Theo khoản 3 Điều 31 Luật Căn cước 2023, căn cước điện tử được sử dụng để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác theo nhu cầu của công dân. Hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội và tổ chức cung cấp dịch vụ công được kết nối với hệ thống định danh và xác thực điện tử để khai thác thông tin phục vụ hoạt động quản lý và giải quyết thủ tục hành chính.
Việc mở rộng phạm vi của ứng dụng định danh quốc gia tạo cơ sở pháp lý cho việc tiếp tục phát triển các tiện ích số, giảm yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu và tăng khả năng thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Bài viết được tư vấn bởi
Luật sư Trần Viết Hà
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
