Hiện nay, lò phản ứng hạt nhân được chế tạo với mục đích gì? Nhà máy điện hạt nhân sử dụng lò phản ứng hạt nhân để làm gì?

Hiện nay, lò phản ứng hạt nhân được chế tạo với mục đích gì?

Căn cứ theo khoản 16 Điều 4 Luật Năng lượng nguyên tử 2025 có quy định như sau:

Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

...

14. Kiểm xạ là việc đo liều, suất liều chiếu xạ hoặc nồng độ hoạt độ phóng xạ, tổng hoạt độ phóng xạ, mức nhiễm bẩn phóng xạ ở một khu vực và môi trường xung quanh để đánh giá hoặc kiểm soát mức độ chiếu xạ và luận giải kết quả đo.

15. Liều chiếu xạ là một đại lượng đo năng lượng bức xạ được truyền vào và hấp thụ bởi một vật thể hoặc mô sống.

16. Lò phản ứng hạt nhân là hệ thống được thiết kế, chế tạo để tạo ra phản ứng phân hạch dây chuyền tự duy trì, có kiểm soát.

17. Lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu là lò phản ứng hạt nhân để tạo ra nơtron, bức xạ khác sử dụng cho mục đích nghiên cứu, phát triển, ứng dụng bức xạ, giáo dục và đào tạo.

18. Mức miễn trừ khai báo, cấp phép là giá trị nồng độ hoạt độ phóng xạ, tổng hoạt độ phóng xạ, suất liều hoặc năng lượng bức xạ được cơ quan có thẩm quyền quy định mà từ mức đó trở xuống thì nguồn bức xạ không bắt buộc phải khai báo, cấp phép.

...

Theo đó, hiện nay thì lò phản ứng hạt nhân là hệ thống được thiết kế, chế tạo với mục đích để tạo ra phản ứng phân hạch dây chuyền tự duy trì, có kiểm soát.

Hiện nay, lò phản ứng hạt nhân được chế tạo với mục đích gì? Nhà máy điện hạt nhân sử dụng lò phản ứng hạt nhân để làm gì? (Hình từ Internet)

Nhà máy điện hạt nhân sử dụng lò phản ứng hạt nhân để làm gì?

Theo khoản 24 Điều 4 Luật Năng lượng nguyên tử 2025 có quy định như sau:

Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

...

24. Nhà máy điện hạt nhân là nhà máy điện sử dụng một hoặc nhiều lò phản ứng hạt nhân để chuyển đổi năng lượng hạt nhân thành năng lượng điện.

25. Nhiên liệu hạt nhân là vật liệu hạt nhân được chế tạo làm nhiên liệu cho lò phản ứng hạt nhân.

26. Nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng là nhiên liệu đã được chiếu xạ và được di dời vĩnh viễn khỏi vùng hoạt lò phản ứng.

27. Nguồn bức xạ là nguồn phóng xạ hoặc thiết bị bức xạ.

28. Nguồn phóng xạ là chất phóng xạ được chế tạo để sử dụng, không bao gồm vật liệu hạt nhân.

29. Tổ máy điện hạt nhân là tổ hợp bao gồm một lò phản ứng hạt nhân để tạo ra năng lượng phân hạch, tua bin, máy phát điện và các thiết bị phụ trợ khác nhằm chuyển năng lượng phân hạch thành nhiệt năng, điện năng.

30. Thanh sát hạt nhân là việc kiểm soát sử dụng vật liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu và thiết bị sử dụng trong chu trình nhiên liệu hạt nhân và hoạt động khác có liên quan nhằm ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân, vận chuyển và sử dụng bất hợp pháp vật liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu và thiết bị trong chu trình nhiên liệu hạt nhân.

31. Thiết bị bức xạ là thiết bị phát ra bức xạ hoặc có khả năng phát ra bức xạ, được sử dụng cho mục đích nhất định.

...

Như vậy, theo quy định nêu trên thì nhà máy điện hạt nhân sử dụng một hoặc nhiều lò phản ứng hạt nhân để chuyển đổi năng lượng hạt nhân thành năng lượng điện.

Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở hạt nhân là gì?

Theo khoản 1, 2, 3 Điều 34 Luật Năng lượng nguyên tử 2025 thì người đứng đầu cơ sở hạt nhân có trách nhiệm như sau:

- Trách nhiệm chung bao gồm:

+ Chịu trách nhiệm cao nhất về bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân và bảo vệ môi trường trong toàn bộ vòng đời cơ sở hạt nhân;

+ Bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định của Luật Năng lượng nguyên tử 2025, quy định khác của pháp luật có liên quan;

+ Xây dựng biện pháp quản lý, phân công rõ trách nhiệm và quyền hạn cho các bộ phận, cá nhân liên quan đến an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; thiết lập hệ thống giám sát và đánh giá việc thực hiện;

+ Tuân thủ quy định tại các điểm c, d, đ, e, g, h và i khoản 1 Điều 25 Luật Năng lượng nguyên tử 2025.

- Trách nhiệm bảo đảm an toàn bức xạ và an toàn hạt nhân bao gồm:

+ Bảo đảm nguồn lực cần thiết cho công tác bảo đảm an toàn bức xạ và an toàn hạt nhân;

+ Xây dựng và tổ chức thực hiện: báo cáo phân tích an toàn, hệ thống quản lý chất lượng;

+ Tổ chức quan trắc phóng xạ môi trường theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Luật Năng lượng nguyên tử 2025 và quan trắc các thông số khác theo quy định của pháp luật có liên quan;

+ Lập và gửi báo cáo thực trạng an toàn hằng năm, báo cáo tổng thể 10 năm hoặc báo cáo theo yêu cầu tới cơ quan an toàn bức xạ và an toàn hạt nhân quốc gia;

+ Thiết lập, duy trì và thúc đẩy văn hóa an toàn.

- Trách nhiệm bảo đảm an ninh hạt nhân bao gồm:

+ Bảo đảm nguồn lực cần thiết cho công tác bảo đảm an ninh hạt nhân;

+ Xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch bảo đảm an ninh cơ sở hạt nhân;

+ Thiết lập, duy trì và thúc đẩy văn hóa an ninh;

+ Thực hiện ngay biện pháp cần thiết để tìm kiếm, thu hồi nhiên liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân bị thất lạc, chiếm đoạt, chuyển giao hoặc sử dụng trái phép; đồng thời báo cáo cho Ủy ban nhân dân, cơ quan công an nơi gần nhất và cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia; chịu trách nhiệm toàn bộ chi phí liên quan;

+ Triển khai hệ thống bảo đảm an ninh và bảo vệ thực thể nhằm phát hiện, ngăn chặn và ứng phó kịp thời với hành vi chiếm đoạt, chuyển giao, sử dụng trái phép nhiên liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân; hành vi khủng bố, phá hoại đối với thiết bị hạt nhân.

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, phải báo cáo ngay cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia và cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.