Quy hoạch sử dụng đất là gì? Thời kỳ quy hoạch sử dụng đất là bao lâu? Căn cứ để lập quy hoạch sử dụng đất có phụ thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội?

Quy hoạch sử dụng đất là gì?

Quy hoạch sử dụng đất (Hình từ Internet)

>> Mới nhất Tải Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành

Theo khoản 36 Điều 3 Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/08/2024) quy định Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất và khoanh vùng đất đai cho các mục đích phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng đơn vị hành chính cho thời kỳ xác định.

- Hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất bao gồm:

+ Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia;

+ Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh;

+ Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện;

+ Quy hoạch sử dụng đất quốc phòng;

+ Quy hoạch sử dụng đất an ninh.

- Quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia, thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về quy hoạch.

- Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành cụ thể hóa quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh.

(Điều 61 Luật Đất đai 2024)

Trước đây, căn cứ theo khoản 2 Điều 3 Luật Đất đai 2013 có định nghĩa như sau:

Giải thích từ ngữ

...

2. Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định.

Theo đó quy hoạch sử dụng đất là việc khoanh vùng khu đất một cách xác định và sử dụng cho một mục tiêu phát triển kinh tế xã, hội quốc, phòng an ninh tại một đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định.

Căn cứ theo khoản 1 Điều 36 Luật Đất đai 2013 sửa đổi bởi khoản 1 Điều 6 Luật Sửa đổi bổ sung các Luật có liên quan đến quy hoạch 2018 quy định về hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất như sau:

Hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

1. Quy hoạch sử dụng đất bao gồm:

a) Quy hoạch sử dụng đất quốc gia;

b) Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện;

c) Quy hoạch sử dụng đất quốc phòng;

d) Quy hoạch sử dụng đất an ninh.

Theo đó quy hoạch sử dụng đất được chia làm 4 loại quy hoạch sử dụng đất quốc gia;quy hoạch sử dụng đất cấp huyện;quy hoạch sử dụng đất quốc phòng;quy hoạch sử dụng đất an ninh.

Lưu ý: đối với cấp tỉnh, phương án phân bổ và khoanh vùng đất đai theo khu chức năng và theo loại đất đến từng đơn vị hành chính cấp huyện là một nội dung của quy hoạch tỉnh.

Thời kỳ quy hoạch sử dụng đất là bao lâu?

Theo Điều 62 Luật Đất đai 2024, thời kỳ, tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh thực hiện theo quy định của Luật Quy hoạch.

Thời kỳ, tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh thống nhất với thời kỳ, tầm nhìn của quy hoạch tỉnh.

Thời kỳ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là 10 năm. Tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là 20 năm.

Thời kỳ kế hoạch sử dụng đất quốc gia, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là 05 năm; kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện được lập hằng năm.

Trước đây, căn cứ theo Điều 37 Luật Đất đai 2013 sửa đổi bởi khoản 1 Điều 6 Luật Sửa đổi bổ sung các Luật có liên quan đến quy hoạch 2018 quy định về thời kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất như sau:

Thời kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

1. Thời kỳ quy hoạch sử dụng đất là 10 năm. Tầm nhìn của quy hoạch sử dụng đất quốc gia là từ 30 năm đến 50 năm và cấp huyện là từ 20 năm đến 30 năm.

2. Thời kỳ kế hoạch sử dụng đất quốc gia, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, kế hoạch sử dụng đất quốc phòng và kế hoạch sử dụng đất an ninh là 05 năm; kế hoạch sử dụng đất cấp huyện được lập hàng năm.

Theo đó thời kỳ quy hoạch sử dụng đất là 10 năm. Ngoài ra thời kỳ kế hoạch sử dụng đất là 05 năm đối với kế hoạch sử dụng đất ở các đơn vị hành chính khác và đối với kế hoạch sử dụng đất cấp huyện được lập hàng năm.

Quy hoạch sử dụng đất có cần phải thích ứng biến đổi khí hậu?

Theo khoản 6 Điều 60 Luật Đất đai 2024 quy định:

Nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

1. Việc lập quy hoạch sử dụng đất các cấp phải tuân thủ nguyên tắc và mối quan hệ giữa các loại quy hoạch theo quy định của Luật Quy hoạch.

Quy hoạch sử dụng đất các cấp phải tổng hợp, cân đối nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực có sử dụng đất.

2. Quy hoạch sử dụng đất quốc gia phải bảo đảm tính đặc thù, liên kết vùng; bảo đảm sự cân bằng giữa nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, địa phương và phù hợp với tiềm năng đất đai của quốc gia nhằm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.

3. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được lập ở cấp quốc gia, cấp tỉnh và cấp huyện phải đáp ứng yêu cầu thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh.

4. Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ; quy hoạch sử dụng đất của cấp trên bảo đảm nhu cầu sử dụng đất của cấp dưới; quy hoạch sử dụng đất của cấp dưới phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của cấp trên; quy hoạch sử dụng đất cấp huyện phải xác định được nội dung sử dụng đất đến cấp xã; kế hoạch sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cùng cấp đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định, phê duyệt.

5. Nội dung quy hoạch sử dụng đất phải kết hợp giữa chỉ tiêu sử dụng đất gắn với không gian, phân vùng sử dụng đất, hệ sinh thái tự nhiên.

6. Sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả; khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường; thích ứng với biến đổi khí hậu; bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, độ che phủ rừng; bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.

...

Một trong những nguyên tắc khi lập quy hoạch sử dụng đất là sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả; khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường; thích ứng với biến đổi khí hậu; bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, độ che phủ rừng; bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.

Trước đây, căn cứ theo Điều 35 Luật Đất đai 2013 được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 6 Luật Sửa đổi bổ sung các Luật có liên quan đến quy hoạch 2018 quy định về nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất như sau:

Nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

1. Việc lập quy hoạch sử dụng đất phải tuân thủ quy định của pháp luật về quy hoạch và các nguyên tắc sau đây:

a) Quy hoạch sử dụng đất quốc gia phải bảo đảm tính đặc thù, liên kết của các vùng; quy hoạch sử dụng đất cấp huyện phải thể hiện nội dung sử dụng đất của cấp xã;

b) Bảo vệ nghiêm ngặt đất chuyên trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng;

c) Bảo đảm sự cân bằng giữa nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, địa phương và khả năng, quỹ đất của quốc gia nhằm sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả;

d) Khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên; thích ứng với biến đổi khí hậu;

đ) Nội dung phân bổ và sử dụng đất trong quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch sử dụng đất quốc gia.

Theo đó việc lập quy hoạch sử dụng đất phải tuân thủ thích ứng với biến đổi khí hậu. Ngoài ra việc lập quy hoạch sử dụng đất còn phải bảo đảm sự cân bằng giữa nhu cầu sử dụng đất, liên kết của các vùng, bảo vệ nghiêm ngặt đất chuyên trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và phải đảm bảo phù hợp với quy hoạch sử dụng đất quốc gia.

Căn cứ để lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia có phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội?

Theo điểm b khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai 2024 có quy định:

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia

1. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia bao gồm:

a) Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; quy hoạch tổng thể quốc gia; chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực;

b) Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội;

c) Hiện trạng sử dụng đất, biến động đất đai, chất lượng đất, tiềm năng đất đai và kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất quốc gia kỳ trước;

d) Nhu cầu, khả năng sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, địa phương;

đ) Tiến bộ khoa học và công nghệ có liên quan đến việc sử dụng đất.

2. Nội dung quy hoạch sử dụng đất quốc gia thực hiện theo quy định của pháp luật về quy hoạch.

3. Căn cứ lập kế hoạch sử dụng đất quốc gia bao gồm:

a) Quy hoạch sử dụng đất quốc gia;

b) Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch đầu tư công trung hạn của cả nước;

c) Nhu cầu, khả năng sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, địa phương;

d) Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất 05 năm kỳ trước;

đ) Khả năng đầu tư, huy động nguồn lực.

4. Nội dung kế hoạch sử dụng đất quốc gia xác định diện tích các loại đất theo chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch sử dụng đất quốc gia theo từng thời kỳ kế hoạch sử dụng đất 05 năm.

5. Xây dựng và cập nhật dữ liệu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia vào cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Như vậy, căn cứ để lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia có phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội.

Trước đây, căn cứ theo khoản 1 Điều 38 Luật Đất đai 2013 sửa đổi bởi khoản 1 Điều 6 Luật Sửa đổi bổ sung các Luật có liên quan đến quy hoạch 2018 quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia như sau:

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia

1. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia bao gồm các căn cứ theo quy định của pháp luật về quy hoạch và các căn cứ sau đây:

a) Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội;

b) Hiện trạng sử dụng đất, tiềm năng đất đai và kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ trước;

c) Nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực và của cấp tỉnh.

Theo đó căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Ngoài ra căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia còn phụ thuộc vào hiện trạng sử dụng đất, tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành lĩnh vực.