Nguyên tắc khi phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương; Thẩm quyền quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính.
>> Trách nhiệm của bên bán khi giao hàng hóa không phù hợp với hợp đồng
Căn cứ theo khoản 2 Điều 11 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, việc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây:
- Rõ ràng và chịu trách nhiệm: Xác định cụ thể nội dung và phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn mà chính quyền địa phương được tự quyết, tổ chức thực hiện và hoàn toàn chịu trách nhiệm về kết quả công việc đó.
- Tránh trùng lặp: Đảm bảo không có sự trùng lặp hoặc chồng chéo về nhiệm vụ và quyền hạn giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương, giữa chính quyền địa phương các cấp (tỉnh, huyện, xã), cũng như giữa các cơ quan, tổ chức trực thuộc chính quyền địa phương.
- Phù hợp đặc điểm và năng lực: Việc phân chia phải phù hợp với đặc thù của từng khu vực (nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt) và phải tương xứng với khả năng, điều kiện thực tế để chính quyền địa phương các cấp có thể thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ và quyền hạn được giao. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khi được giao nhiệm vụ, quyền hạn từ cấp trên phải được đảm bảo các điều kiện cần thiết để thực hiện.
- Công khai, minh bạch và kiểm soát: Đảm bảo tính công khai, minh bạch trong hoạt động, đề cao trách nhiệm giải trình và thực hiện hiệu quả việc kiểm soát quyền lực thông qua kiểm tra, thanh tra, giám sát của cơ quan nhà nước cấp trên. Đồng thời, cần kịp thời điều chỉnh việc phân quyền, phân cấp nếu cơ quan, tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ không thực hiện hiệu quả.
- Thống nhất pháp luật: Đảm bảo sự thống nhất trong việc tổ chức thi hành Hiến pháp và các văn bản pháp luật trên cả nước.
- Quản trị hiện đại: Đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương tiên tiến, khuyến khích ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tiến trình chuyển đổi số trong quản lý.
- Thẩm quyền theo phạm vi: Quy định về thẩm quyền giải quyết các vấn đề theo phạm vi địa lý: vấn đề liên quan đến từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp huyện; từ 02 đơn vị hành chính cấp huyện trở lên thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp tỉnh; và từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên thuộc thẩm quyền của cơ quan nhà nước ở trung ương, trừ khi có quy định khác trong luật hoặc nghị quyết của Quốc hội.
Tóm lại, các nguyên tắc phân định thẩm quyền trên định hướng việc phân công và phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn một cách khoa học, minh bạch và hiệu quả giữa chính quyền trung ương và địa phương, cũng như giữa các cấp chính quyền địa phương. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống quản lý nhà nước thống nhất, thông suốt, phù hợp với đặc điểm từng vùng miền, đảm bảo trách nhiệm giải trình, tăng cường kiểm soát quyền lực và thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong quản trị địa phương, đồng thời giải quyết các vấn đề theo phạm vi ảnh hưởng một cách hợp lý.
![]() |
Luật Doanh nghiệp 2020 và các văn bản hướng dẫn [cập nhật ngày 29/08/2024] |
![]() |
Biểu mẫu Thông báo về việc bổ sung, cập nhật thông tin đăng ký doanh nghiệp - Thủ tục chia công ty |
![]() |
Biểu mẫu Giấy đề nghị bổ sung, cập nhật thông tin đăng ký doanh nghiệp đối với doanh nghiệp hoạt động theo Giấy phép đầu tư, Giấy chứng nhận đầu tư |

Nguyên tắc khi phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương
(Ảnh minh họa – Nguồn Internet)
2. Thẩm quyền quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính
Căn cứ theo Điều 9 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, quy định về thẩm quyền quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính như sau:
1. Quốc hội quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp tỉnh.
2. Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã.
Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương như sau:
1. Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng pháp luật; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.
Hội đồng nhân dân làm việc theo chế độ tập thể và quyết định theo đa số. Ủy ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương hoạt động theo chế độ tập thể Ủy ban nhân dân kết hợp với đề cao trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.
2. Tổ chức chính quyền địa phương tinh, gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, bảo đảm trách nhiệm giải trình gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực.
3. Bảo đảm quyền con người, quyền công dân; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhân dân.
4. Bảo đảm nền hành chính thống nhất, thông suốt, liên tục.
5. Những công việc thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương phải do địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và tự chịu trách nhiệm.





